18.10.18

" ΕΥΑ! ΝΑ ΕΝΑ ΜΗΛΟ!"

...από την μουσική παράσταση που έδωσε η ομάδα αλληλεγγύης "Αλληλέγγυες Νότες" στον Χώρο Τέχνης Ιδιόμελο στο Μαρούσι για τη ΜΚΟ ΑΙΤΗΜΑ που προσφέρει νομική βοήθεια σε πρόσφυγες. Διαλέξαμε τραγούδια του Παραδείσου, της Πτώσης και της Έκπτωσης, της Αδικίας, του Πόνου και της Όρεξης για κόκκινα νόστιμα μήλα.... Η Όρεξη μπορεί να φέρει ίσως και την Χαρά της Ζωής, και τη Φιλότητα και τη δικαιοπραξία... Ίσως... Εμείς αυτό ονειρευτήκαμε...
Θα τα ξαναπούμε στην Αρτέμιδα, στο εκεί Στέκι Αλληλεγγύης, στις 24/11/18, πάλι με την Εύα και τα Μήλα της...   Ευχαριστώ, Δημήτρη Νικολούλια για τη βιντεοσκόπηση...    Και για όλα! Εδώ αποθέτω κάτι τις από την παράστασή μας!

Τραγουδούν: Σοφία Νικολαϊδου (Για δες περβόλιν όμορφο, Τ' αηδόνια της Ανατολής), Ολυμπία Μπογδανοπούλου (Μίλα μου για μήλα), Γεωργία Δεληγιαννοπούλου (Άνοιξε λίγο το παράθυρο),  Νάσια Σταματάρα (Ιστορία μου αμαρτία μου), Ηρώ Κεραμιδάκη (Εφ' άπαξ), Βασίλης Γεωργιάδης (Τράβα σκανδάλη).  Στα όργανα η Βίλυ Κεραμα - κρουστά, η Γεωργία Δεληγιαννοπούλου και ο Δημήτρης Βλάχος - κιθάρες.




.




17.10.18

Παυλίνα Παμπούδη, Το Γούρι

ΤΟ ΓΟΥΡΙ

Ήταν κάποτε ένας γάτος
παιχνιδιάρης και κεφάτος
νέος, κόκκινος, ωραίος
(και ολόμαλλος, βεβαίως)
που τον έλεγαν Γουργούρη
και για συντομία, Γούρι.

Και το Γούρι ένα βράδυ
βγήκε έξω, στο σκοτάδι
μες στη μέση στην αυλή
και νιαούριζε πολύ.

Το ακούσαν κι ήρθαν κι άλλοι
μικροί γάτοι και μεγάλοι
γάτοι, γάτες και γατάκια
και μωρά και γεροντάκια:
γάτοι λίγο κοιλαράδες
γάτοι μάλλον φουκαράδες
γάτοι πιο καλοντυμένοι
κι άλλοι, κάπως μαδημένοι
γάτοι με χοντρό κεφάλι
και γατιά σε μαύρο χάλι.

Άσπροι γάτοι, μαύροι γάτοι
Ήρθαν όλοι τους τρεχάτοι
από αυλές και κεραμίδια
από μπάζα και σκουπίδια.

Ήρθε ο Πούκι και το Τζίνι
και η Ψίψη με τη Μίνι
και η Τζίλντα και η Σίλκα
το Τσικό και η Ριρίκα.

Να ο Ψιτ, ο Ρον κι ο Κάρι
με τη Σούσι και τον Άρη.
Να και το Γατσατσονάκι
Ο Μπελάς, το Καρβουνάκι.
Να κι η Τσίου κι η Παπάρα
να κι η Σάρα και η Μάρα!

Ήταν δώδεκα και κάτι
ήταν είκοσι οι γάτοι.
Νιαρρ! το Γούρι τριγυρίσαν
«τι συμβαίνει;» το ρωτήσαν.

Κι αυτό είπε: «γεια σας γάτες
γάτοι, φίλοι, συνεργάτες!
Πήγα βόλτα ως τη Χαλκίδα
κι ήρθα να σας πω τι είδα…»

«Πες μας γρήγορα, τι είδες;
Είδες ψάρια και γαρίδες;»

«Είδα έξι -εφτά μερίδες
καραβίδες και γαρίδες
μπαρμπουνάκια και μαρίδες
συναγρίδες και σφυρίδες!»

«Νιάου νιάου, είδες κι άλλα
κι άλλα ψάρια πιο μεγάλα;
Νιάου, πες μας!» κι όλοι οι γάτοι
νιαουρίζαν ορεξάτοι.
Νιαρρ, κακό και φασαρία
και ξυπνήσαν μια κυρία
-τη χοντρή κυρά Μαρία
που την έπιασε υστερία

κι άρχισε να ξεφωνίζει
να τσιρίζει και να βρίζει:

«Ουστ! Δεν τις μπορώ τις γάτες
ουστ και ξου, πανάθεμά τες!
Ουστ και ξου, που να σας βράσω!
Θα σας γδάρω αν σας πιάσω!»

(Ευτυχώς, γάτες και γάτοι
ήταν πια όλοι φευγάτοι!)

20.9.18

Κώστα Καρυωτάκη, Το Βράδυ, μια απόπειρα συντακτικής προσέγγισης


ΤΟ ΒΡΑΔΥ
Τα παιδάκια που παίζουν στ’ ανοιξιάτικο δείλι
μια ιαχή μακρυσμένη
Τ’ αεράκι που λόγια με των ρόδων τα χείλη
ψιθυρίζει και μένει

Τ’ ανοιχτά παραθύρια που ανασαίνουν την ώρα, η αδειανή κάμαρά μου
Ένα τρένο που θα `ρχεται από μια άγνωστη χώρα,
τα χαμένα όνειρά μου

Οι καμπάνες που σβήνουν, και το βράδυ που πέφτει
ολοένα στην πόλη,
στων ανθρώπων την όψη, στ’ ουρανού τον καθρέφτη,
στη ζωή μου τώρα όλη...
.....

Μια απόπειρα  συντακτικής  προσέγγισης του ποιήματος

Τρεις στροφές  έχει το ποίημα, τετράστιχες, με μια δομή πολύ καθαρά στοιχισμένη. Μετρικά παρουσιάζει ιδιαιτερότητες. Δεν είναι ισιρροπημένος ανάπαιστος:   στους μονούς στίχους κάθε στροφής (με δεκατέσσερις συλλαβές) περισσεύει μία. Οι ζυγές συλλαβές είναι μεν αναπαιστικές. αλλά οι στίχοι είναι επτασύλλαβοι.  Αυτό δημιουργεί μια αίσθηση μουσικής πεζότητας ή προφορικής μουσικότητας που έχει μέσα της  το έντονο στοιχείο της κίνησης,  αυτό του αναπαιστικού βαδίσματος.  Ξεκινάει ως μια γλυκειά προέλαση... Αυτή η περίεργη ρυθμικότητα  του ποιήματος είναι κομμάτι της γοητείας του (και τόσο ευφυώς την έχει αναδείξει η μελοποίηση της Λένας Πλάτωνος). Αλλά δεν θα ασχοληθώ με αυτό. Αποτελεί κι αυτή ένα ενδιαφέρον κλειδί της ανάγνωσής του και πολλούς συσχετισμούς θα μπορούσαμε να κάνουμε με την "ιαχή" τη  "μακρυσμένη" ή τις  "καμπάνες που σβήνουν"  ή το "τρένο που θα ΄ρχεται από μια άγνωστη χώρα" - σημαίνοντας έναν ολόκληρο κόσμο  ήχων που φτάνει στ αυτί του αποδέκτη ενώ συγχρόνως απομακρύνεται -,  και με το "βράδυ που πέφτει ολοένα". Το βράδυ που επελαύνει.
Προσπερνώ τον πειρασμό να ασχοληθώ με την αντίστιξη αυτής της παράλληλης κίνησης, το φευγιό των εικόνων και των ήχων του φωτός και τον ερχομό του σκότους, για να εστιάσω το ενδιαφέρον της ανάγνωσης του ποιήματος στην συντακτική του δομή. Το ερώτημά μου είναι: ποια είναι η κύρια πρόταση κάθε στροφής; Πού βρίσκεται το ρήμα;  Ποιο είναι το ρήμα; Όλες οι στροφές είναι γεμάτες αναφορικές προτάσεις.  Τι κρύβει αυτό το ποίημα χωρίς ρήμα;
Ξέρουμε ότι όταν λείπει στην περίοδο ένα ρήμα πρέπει να το εννοήσουμε...  Φιλόλογοι και σπουδαστές παιδευόμαστε με αυτό το γρίφο στα αρχαία κείμενα.  Αλλά στη νεοελληνική λαλιά μας, στον καθημερινό μας λόγο, πόσω μαλλον στον ποιητικό, η απουσία του ρήματος  δεν  αποτελεί γρίφο. Συχνά το ρήμα το εννοούμε "ευκόλως" χωρίς να το καταλάβουμε, γιατί το ρήμα που λείπει γίνεται κομμάτι του ενδιάθετου λόγου μας ή, για  να το πω διαφορετικά,  γίνεται φορέας ενός κειμένου "απο κάτω",  ενός κρυμμένου κειμένου που περιέχει το φορτίο του ανεκλάλητου νοήματος, ή ενός νοήματος που ανήκει στη σφαίρα των καταστάσεων που δεν μπορούν να ειπωθούν γιατί υπερβαίνουν το όριο του λόγου. Κι όλοι συμφωνούμε με αυτό.
Νομίζω ότι στο "Βράδυ" έχουμε μια τυπική περίπτωση "κρυμμένου" νοήματος. Ο Καρυωτάκης εδώ κρύβει τον ζόφο που θα  αποκαλύψει απερίφραστα σε ένα άλλο εμβληματικό  ποίημά του, την  "Πρέβεζα". Στην Πρέβεζα το ανεκλάλητο γίνεται ρητό. Αποδίδεται στον κόσμο η βαθύτερη ιδιότητά του. Κι εκεί ο κόσμος ορίζεται τελεσίδικα. Βαπτίζεται, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που βαφτίζεται ένα παιδί, και αποκτά το όνομα που το συνδέει με την ύπαρξή του και με τους προγόνους του. Συνδέεται με την ύπαρξη.
Εδώ η πανούργα απουσία μας συνδέει όχι με την ύπαρξη αλλά με  την προϊούσα  ανυπαρξία.  Η επέλαση της νύχτας δεν έχει συντελεστεί, βρίσκεται ακόμα στο γίγνεσθαι, γι' αυτό και μπορεί να έχει όμορφα χρώματα και μακρυσμένους ήχους στο "ανοιξιάτικο δείλι".  Η επέλαση της νύχτας  όμως ΕΙΝΑΙ αυτή η μακρυσμένη ιαχή που, σε αντίθεση με τις εικόνες του εξωτερικού κόσμου που απέρχονται, προσέρχεται. Και δίνει το κρυμμένο ρήμα μέσα από τα μελαγχολικά της συμφραζόμενα: Το ρήμα της ύπαρξης. Το ρήμα που προσδίδει στα πράγματα όνομα.
Μια ιαχή που προσέρχεται. Μια κραυγή.
jiagogina


ΠΡΕΒΕΖΑ


Θάνατος είναι οι κάργες που χτυπιούνται

στους μαύρους τοίχους και τα κεραμύδια,

θάνατος οι γυναίκες, που αγαπιούνται

καθώς να καθαρίζουνε κρεμμύδια.




Θάνατος οι λεροί, ασήμαντοι δρόμοι

με τα λαμπρά, μεγάλα ονόματά τους,

ο ελαιώνας, γύρω η θάλασσα, κι ακόμη

ο ήλιος, θάνατος μες στους θανάτους.




Θάνατος ο αστυνόμος που διπλώνει

για να ζυγίση μια "ελλειπή" μερίδα,

θάνατος τα ζουμπούλια στο μπαλκόνι,

κι ο δάσκαλος με την εφημερίδα.




Βάσις, Φρουρά, Εξηκονταρχία Πρεβέζης.

Την Κυριακή θ' ακούσουμε την μπάντα.

Επήρα ένα βιβλιάριο Τραπέζης

πρώτη κατάθεσις δραχμαί τριάντα.




Περπατώντας αργά στην προκυμαία,

"Υπάρχω;" λες, κ' ύστερα "δεν υπάρχεις!"

Φτάνει το πλοίο. Υψωμένη σημαία.

Ισως έρχεται ο Κύριος Νομάρχης.




Αν τουλάχιστον, μέσα στους ανθρώπους

αυτούς, ένας επέθαινε από αηδία...

Σιωπηλοί, θλιμμένοι, με σεμνούς τρόπους,

θα διασκεδάζαμε όλοι στην κηδεία.

19.8.18

πλάνης

Πόσο έχω αποθυμήσει
τον τόπο της ακακίας και της λεύκας
που περπατάς και δεν πληγώνεις τα πεσμένα φύλλα
απόψε το φθινόπωρο θέλω να πάω εκεί
στους αμπελώνες των πριγκήπων
πεθύμησα το δικό τους κρασί
κερασμένο από δεκάχρονο αγόρι ορφανό
με γέλιο μαργαριταρένιο
και δάκρυα κοφτά διαμάντια

Μετά φορώντας τ' άστρα στα βλέφαρα
να σύρω το χορό
πλάνης κι εγώ από τ' αρχαία χρόνια
χωρίς να είναι ανάγκη να εξηγώ
τόσο καιρό στην εξορία
πώς μάτωνα και πέθαινα
και ξανά
λύγιζα στον έρωτα
μέχρι να ψηλαφήσω πόντο πόντο
τη χαραγμένη παλάμη
των κύκνων του βορρά
και την μνήμη την άθραυστη
των κύκνων του νότου

Χρόνοι εσείς που πλήγωσα
φίδια δράκοι μου
χορέψτε με μια βόλτα
απόψε πεθυμώ
με το σφιχτό σας συριγμό
να σεργιανήσω στ' άστρα

κι αύριο χαλάλι
ξανά στο πρωινό το ξύπνημα
πίνοντας καφέ στο τάσι του κόσμου
ή μπρος στον καθρέφτη ν' απορείς

"Τόσα σπασμένα πρόσωπα
κι όλα μοιάζουν"

Γεωργία Δεληγιαννοπούλου
(αρχείο)

Σαβίνα Μαντζαβινάτου, Πτήση 306

ένα αφήγημα "μινιατούρα" της Σαβίνας Μαντζαβινάτου


ΠΤΗΣΗ 306

Μπήκε στο αεροπλάνο από τους πρώτους. Κάθισε στη θέση της με τη βοήθεια της αεροσυνοδού. Ίδρωσε και βάλθηκε να προσπαθεί να ανοίξει το παράθυρο.
-Ξέρετε, δεν ανοίγει, είναι η πρώτη σας φορά, φαίνεται, της είπε η αεροσυνοδος με ένα μειδίαμα.
Ναι, ήταν η πρώτη της φορά, φοιτητριούλα 18 χρονών.
Όταν συνειδητοποίησε τη χαζομάρα της, την έπιασε ένα γέλιο, μα ενα γέλιο.
Πλάι της ήρθε και κάθισε μια κυρία.
-Σπουδάζεις στην Αλεξανδρούπολη, κοριτσάκι; Μήπως πας στους δικούς σου;
Καμιά απάντηση.
-Εγώ πηγαίνω στο νοσοκομείο. Ο γιος μιας φίλης μου, ένα παλικάρι ίσαμε κει πάνω, έπαθε μεγάλο ατύχημα στο στρατό.
Παίζεται η ζωή του.
-Ποιο είναι το όνομά του;
-Ορφέας, μα τι;
-Πώς θα πάτε ίσαμε εκεί; Με παίρνετε μαζί σας;
-Πού πας, κοριτσάκι;
Στον αρραβωνιαστικό μου τον Ορφέα...
από τη συλλογή Ψυχή ανεμόεσσα, Διηγήματα και άλλα...
εκδόσεις Μανωλάκος

10.8.18

Για τη Χρυσα....

Για όσα με πλήττουν άμεσα και βαριά στην καρδιά δυσκολεύομαι πάντα να μιλήσω, ιδιαίτερα εν θερμώ... Αλλά τώρα θα το κάνω, παρότι τα ανεκλάλητα είναι πολύ πιο δυνατά από το Λόγο που προφέρουμε και προσφέρουμε  στις μεταξύ μας σχέσεις, ή τα λόγια που καταναλώνουμε, ιδιαίτερα κάτι τέτοιες ιστορικές στιγμές σαν κι αυτή που ζούμε τώρα δα.... Τέλος πάντων, θα προσπαθήσω να μιλήσω, όσο πιο συνοπτικά...
Ζούμε, θα περιοριστώ σε αυτό, μια ιστορική στιγμή βαρυσήμαντη. Η πυρκαγιά στο Μάτι ήταν για όλους μας ένας φοβερός συγκλονισμός. Ο καθένας μας θα μπορούσε να είναι εν δυνάμει θύμα αυτής της φωτιάς.  Μας άγγιξαν όλους οι φλόγες της, άγγιξαν, έκαψαν ολοσχερώς αγαπημένους φίλους, γνωστούς, ζώα, πουλιά,  σπίτια, τα δάση μας.  Αυτό είναι το ένα. Το άλλο είναι ότι  ορθώθηκε μέσα στη συμφορά πεντακάθαρη η μορφή αυτού του όντος που όλοι μαζί εδώ και 40-50 χρόνια έχουμε γααλουχήσει, οι πολίτες,οι  ιδιώτες, ο κρατικός μηχανισμός, οι κυβερνήσεις....   Το "αυθαίρετο" είναι μια νεοελληινκή ιδιοπροσωπία...  Από την εποχή του Όθωνα, θυμίζω. (βλέπε Αναφιώτικα)...   Είναι η πρόταξη του ατομικού Εγώ έναντι του συλλογικού. Αυτό το  διεκδικητικό νεοελληνικό Εγώ οικοδομησε ένα σύστημα αξιών αλλά και μια χωροταξία που το κατέστησε εν τέλει συλλογικό και παντοδύναμο. Επεσκίασε η ατομική ορμή ανάπτυξης κάθε έννοια συλλογικότητας. "κοινωνίας",   κι αυτό το Ον,  με την περιπαιχτική αυθαιρεσία του,  μεγάλωσε, χόντρυνε, απλώθηκε, γιγαντώθηκε, σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής και πολιτικής ζωής, πότισε τη νοοτροπία μας, την αισθητική μας., τις αποφάσεις μας...  Καιρός του σπείρειν, καιρός του θερίζειν, που λέει κι ο ποιητής...  Δρέπουμε καρπούς κι οι αθώοι κι οι φταίχτες....

Θα καταφέρει η κυβέρνηση να πλήξει την αθαιρεσία;;  Αμφιβάλλω... Ποιος τολμάει να τα βάλει με το παντοδύναμο  ον του κρατικού μηχανισμού; Ποιος δεν θα φοβηθεί το πολιτικό κόστος;   Δεν πιστεύω στις αλλαγές που γίνονται από πάνω προς τα κάτω. Πιστεύω στις αλλαγές που ξεπηδούν από τα σπλάχνα της ατομικής ανθρωπιάς, εκεί στα έγκατα της συλλογικής ανθρώπινης συνείδησης, από τα κάτω προς τα πάνω. Και δεν είμαι αισιόδοξη ότι το νεοελληνικό αυτό τέρας είναι έτοιμος  ο καθένας από μας να το αντιμετωπίσει κατά πρόσωπο... Μέχρι να γίνει αυτό, και αν γίνει ποτέ, το μόνο που μπορώ να προτείνω - που κι αυτό έχει ένα κόστος άλλοτε μικρό άλλοτε μεγάλο - είναι να προβαίνουμε ο καθένας ξεχωριστά σε πράξεις ανθρωπιάς, επιλεγμένες με την εναργή μας συνείδηση...  να δικαιώνουμε τον Άνθρωπο μέσα μας...

Όπως η Χρύσα... Που έσωσε το σκυλάκι της και μετά αναζήτησε τον αγαπημένο της....
Jiagogina

4.8.18

Νάνος Βαλαωρίτης, «Ύστατο σονέτο»

Νάνος Βαλαωρίτης,
«Ύστατο σονέτο»

Τι παράξενη μοίρα αυτή να μην
παίρνομε είδηση ότι βρισκόμαστε
στους αντίποδες του εγώ και του εσύ

αφού μαζί περάσαμε ολόκληρη ζωή
απ’ την καλή και την ανάποδη ώσπου
μας διέγραψε του ποιήματος το τέλος

Έργο: Μαρία Γουίλσον-Βαλαωρίτη
4/8/1922-17/10/2017
Indians of the Blue Moon, 1952-1954, Paris.
Oil on board (27 x 35).

απο τη σελίδα φβ Νάνος Βαλωρίτης
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...